Category Archives: Planeta ziemia

Orbita Ziemi

Orbita Ziemi ma kształt eliptyczny, różnica między aphelium a peryhelium wynosi 5,1 mln km, przy średniej odległości 149,5 mln km. Kształt orbity przez lata zmienia się, 95 tys. lat temu był o wiele bardziej eliptyczny niż obecnie. Powodem tych zmian są m.in. siły ciążenia Słońca i innych planet. Takie oddziaływania nazywane są cyklem Milankovitcha, który odegrał dużą rolę w epokach lodowcowych. Nazwą tą określamy płaszczyznę, na której znajduje się orbita Ziemi, bądź też drogę pozornego ruchu Słońca po sklepieniu nieba, na tle Zodiaka, nazywamy ekliptyką.Rotacja to ruch planety wokół własnej osi. Żadna z planet nie obraca się względem osi dokładnie pod kątem prostym – oś rotacji Ziemi nachylona jest pod kątem 23,4o. Z zagadnieniem tym wiąże się pojęcie północnej gwiazdy, to jest tej, która znajduje się prawie dokładnie nad biegunem północnym. Obecnie taką gwiazdą jest Gwiazda Polarna, 5 tys. lat temu był nią Thuban, a za 12 tys. lat będzie nią Vega. Ziemia, jak i pozostałe planety, posiada pole magnetyczne. Nie jest ono stałe, ponieważ ulega zmianom dobowym, rocznym i wiekowym. Występują bieguny magnetyczne, które jednak nie są zgodne z położeniem biegunów geograficznych. Bieguny magnetyczne Ziemi:Grenlandia, 78° szerokości geograficznej północnej i 105° długości geograficznej zachodniejAntaktyda, 66° szerokości geograficznej południowej i 105° długości geograficznej wschodniejBiegun magnetyczny charakteryzuje się tym, że na nich igła busoli ustawia się prostopadle do powierzchni Ziemi.

Naturalny satelita Ziemi – Księżyc

Ziemia jest pierwszą planetą od Słońca, posiadającą naturalnego satelitę. Ze względu na swoją bliskość i brak atmosfery, badania Księżyca są prowadzone nie tylko z Ziemi, ale także przez lądujące na jego powierzchni statki kosmiczne – pierwszy lot wokół Księżyca odbył się 1959, dokonał tego radziecki statek „Łuna”. Lądowanie człowieka na Księżycu miało miejsce w 1969, wylądował tam Apollo 11, oraz jego załoga – Neil Armstrong i Edwin Aldrin.Na powierzchni Księżyca widoczne są ciemne obszary. W dawnych czasach obserwatorzy uważali je za prawdziwe morza, i nazywali np. „Mare Nectaris” (Morze Nektaru), „Mare Tranquilitatis” (Morze Spokoju), „Mare Serenitatis” (Morze Pogody albo Morze Jasności), „Mare Imbrium” (Morze Deszczów) czy też „Oceanus Procellarum” (Ocean Burz).Teraz wiadomo jednak, że na powierzchni Księżyca nie ma wody w stanie wolnym. Morza księżycowe są ogromnymi zagłębieniami terenu, powstałymi prawdopodobnie w wyniku upadku małych planetek oraz dużych okruchów materii. Zostały one następnie wypełnione lawą. Oprócz „mórz” na powierzchni Księżyca bardzo licznie występują kratery (całkowita liczba wszystkich kraterów na widocznej stronie Księżyca szacowana jest na 33000), oraz łańcuchy górskie, wznoszące się niekiedy na bardzo duże wysokości.Z Księżycem wiąże się zjawisko zaćmienia Słońca. Dzieje się tak, gdy Księżyc „wchodzi” między Ziemię a Słońce i przesłania tarczę słoneczną. Wyróżniamy zaćmienia całkowite (gdy Księżyc zakrywa całkowicie tarczę Słońca), oraz częściowe (zakrywa tylko jej część). Zaćmienie może nastąpić jedynie podczas nowiu, gdy Księżyc jest odwrócony do Ziemi stroną nieoświetloną.Możliwe jest również zaćmienie Księżyca, następuje ono wtedy, gdy satelita znajduje się w cieniu Ziemi. Jego tarcza staje się wtedy ciemniejsza. Podobnie jak wyżej, także tutaj występują zaćmienia całkowite i częściowe.